Kompost w ogrodzie - jak zrobić to dobrze

Kompost, to nic innego jak rozłożona materia organiczna. Dobrego gatunku humus ma strukturę gruzełkowatą, jest ciemny i lekko wilgotny. To idealne podłoże do pikowania, kwiatków doniczkowych, czy sadzenia drzew i krzewów.

Dobry kompost w ogrodzie jest na wagę złota

Kompostu dobrej jakości w ogrodzie nigdy za wiele. Dlatego wszystko, co jest organiczne nadaje się na kompost. Można składować w nim takie materiały jak:

• odpadki z kuchni;
• niezadrukowane kartony;
• trawę;
• liście;
• gałęzie – trzeba je rozdrobnić przed dodaniem do kompostu;
• trociny;
• siano;
• słomę;
• odchody zwierząt.

Z czego jest tworzony kompost

Materia organiczna jest przetwarzana przez różne organizmy. Cały proces potrzebny jest takie dane jak:

• woda - jej obecność pozwala rozwijać się grzybom oraz bakteriom;
• temperatura – potrzebna do przeżycia bakteriom;
• tlen – to ważny czynnik, który wpływa na szybkość rozkładu;
• starter – specjalne szczepionki kompostowe zawierające mikroorganizmy.

Stosunek węgla do azotu

Bakterie do rozmnażania potrzebują węgla, jako materiału energetycznego oraz azotu jako budulca. Azotu powinno być około 20-30 razy mniej niż węgla, dużo azotu zawierają odpadki żywności, trawa z kosiarki, młode rośliny, natomiast dużo węgla jest w drewnie, kartonie, liściach, słomie.

Jak zbudować dobrze pracujący kompost

Na dno warto wyłożyć kartony niezadrukowane porwane na kawałki, to ściągnie do kompostu dżdżownice z okolicy.

• wzdłuż planowanej pryzmy przez środek warto zrobić daszek z dwóch desek albo położyć nierozdrobnione gałęzie tak, aby powstała tam przestrzeń;
• na to można sypać już rozdrobnioną materię organiczną - czyli to, co akurat mamy pod ręką;
• pryzma kompostowa nie powinna być zbyt wysoka, tak od około 1 metra do półtora, pamiętajmy, że po kilku dniach osiądzie całość;
• w dużych ogrodach, gdzie jest sporo materii organicznej lepiej założyć kilka kompostów;
• składanie masy organicznej nie powinno trwać zbyt długo, dlatego pojemność kompostu powinna być dostosowana do wielkości ogrodu;
• szczepionkę do kompostu można zakupić albo wykonać samemu – na wiadro 10 l wody dajemy kilka kostek drożdży oraz kilo cukru i jak zacznie się pienić mieszamy dobrze i wlewamy na pryzmę kompostową.

Po tym zabiegu pryzmę kompostową okrywamy z góry pokrywą, sprzyja to utrzymaniu wilgoci oraz temperatury. W razie jak materiał jest suchy należy go podlać wodą.

Fazy kompostowania

Proces tworzenia kompostu podzielony jest na fazy.

Faza wstępna – trwa około kilku dni mikroorganizmy, w tym czasie bakterie zaczynają się szybko rozmnażać i zużywają tlen zawarty w kompoście; podnosi się temperatura pryzmy nawet do ponad 60^o C - wtedy przydaje się zrobiony dołem wlot powietrza, który dostarcza tlen do wnętrza;

Faza intensywnego rozkładu – cała faza trwa około 3 tygodni - w tym czasie wysoka temperatura jeszcze kilka dni się utrzymuje, giną organizmy chorobotwórcze, a także cześć nasion chwastów;

Faza rozkładu – temperatura spada poniżej 50^oC i utrzymuje się przez kolejne 5 tygodni, rozkładane są powoli cukry złożone jak celuloza, ligniny, tłuszcze oraz żywice, kompost powoli jest zasiedlany przez grzyby, roztocza, wchodzą doń dżdżownice i inne mikroorganizmy;

Dojrzewanie kompostu – temperatura spada dalej o kilka stopni, wchodzi do środka coraz więcej zwierząt przerabiając pryzmę i tworząc humus, czas trwania fazy tej to kilka tygodni;

Dojrzały kompost – jest już dobrze rozłożony, dżdżownice i inne owady już go nie zasiedlają, gdyż ziemia jest gruzełkowata i nie zawiera jako takiej materii organicznej, przypomina zwykłą ziemię do kwiatków jaką można kupić w sklepach.

Humus uzyskany z kompostu warto przesiać przez grube sito w celu oddzielenia nierozłożonych kawałków drewna etc. i wrzucić je na dno nowej pryzmy kompostowej.

Jak wybrać miejsce na kompost w ogrodzie

Decydując się na kompost w ogrodzie należy wybrać odpowiednie miejsce. Powinno być ono umiejscowione w cieniu, z dostępem do wody oraz opcją manewru dla taczek czy wózka ogrodowego. Pryzma dobrze ułożona nie wydziela brzydkich zapachów, więc możemy schować ją w pobliżu domu, aby nie biegać na drugi koniec ogrodu z resztkami z kuchni.

Warto sprawdzać kompost w poszczególnych fazach, aby móc reagować jak coś źle przebiega. Należy pamiętać o tym, aby pryzma była dostatecznie wilgotna, poznamy to po rozgrzebaniu wierzchniej warstwy. Jeśli pod spodem na 10 cm jest sucho, to należy zwilżyć kompost wodą, najlepiej deszczową.

Źródła:

• Sporządzanie kompostów i biopreparatów, M. Krysztoforski, Radom 2011

O autorce

Nazywam się Monika, jestem ogrodnikiem nie tylko z zamiłowania, a także wykształcenia. Prowadząc własny ogród, poszukuję efektownych metod uprawy roślin, jak najmniej ingerujących w naturę. Cały czas mocno dopinguję posiadaczom ogrodów, również balkonowych.