0
Symbolizuje radość oraz szczęście, zachwyca efektownym wyglądem nie tylko jesienią, a dodatkowo może pochwalić się imponującą wszechstronnością jeżeli chodzi o jej zastosowanie. O jakim drzewie mowa? Naturalnie o jarzębinie, która w naturze porasta obszary Europy, Azji i Syberii. Jakie zasady należy mieć na względzie decydując się na jej uprawę i które gatunki jarzębu zaliczają się do grona najbardziej oryginalnych? Wszystkiego dowiesz się z tego artykułu.
Jarzębina to drzewo czy krzew?
Nagminnie powtarzającym się pytaniem w przypadku tej rośliny jest to czy jarzębina to drzewo owocowe, czy też krzew, dlatego też pora raz na zawsze rozwiązać tą kwestię. Jarzębina to oczywiście nic innego jak niewielkich rozmiarów drzewo liściaste, a konkretniej wieloletnia roślina z rodziny różowatych, maksymalnie osiągająca wysokość 10-15 m, które dożywa nawet do ok. 80 lat. Drzewo występuje w rozmaitych odmianach i każda z nich zachwyca swoim wyglądem, który zmienia się wraz z kolejnymi porami roku. Wiosną jarząb ozdobiony jest baldachogronami biało-kremowych kwiatów, z kolei w sezonie jesienno-zimowym ich miejsce zajmują pomarańczowe, czerwone, żółte lub fioletowe owoce (w zależności od danej odmiany).
Jarzębina - informacje o uprawie rośliny
Choć przyjęło się mówić, że ideały nie istnieją, to jarzębina może być o krok od tego tytułu w kategorii roślinności ogrodowej, ponieważ odznacza się pięknym wyglądem przez cały, okrągły rok, a przy tym nie wymaga pracochłonnych i czasochłonnych zabiegów pielęgnacyjnych.
Jarząb pospolity, a więc czerwona jarzębina jest niezwykle łatwym w uprawie drzewkiem - najpiękniej rozwija się na stanowiskach nasłonecznionych bądź też w półcieniu. Jeżeli chodzi o glebę, idealne podłoże dla jarzębiny powinno być lekko wilgotne, przepuszczalne o odczynie lekko kwaśnym. Dobra wiadomość jest taka, że przyjmuje się ona także na glebach zasadowych oraz piaszczystych, tak więc w zasadzie może rosnąć wszędzie.
Kiedy sadzić jarzębinę?
Najlepszą (i zalecaną) porą na sadzenie jarzębiny jest okres wiosenny, tuż po ostatnich przymrozkach, choć (co warto podkreślić) rośliny sprzedawane w pojemnikach można także sadzić latem. Cały proces należy rozpocząć od wykopania dołka i spulchnienia dna, a następnie wysypania go kilkucentymetrową warstwą kompostu. Kolejnym krokiem jest umieszczenie rośliny w dołku ze szczególnym zwróceniem uwag na fakt, czy jej korzenie nie są by pozwijane. Potem można przejść do zasypania jarzębiny ziemią, wyrównania powierzchni wokół rośliny, udeptania jej i na końcu obfitego podlania.
Jarzębina w ogrodzie - pielęgnacja
Z racji swoich niewielkich wymagań jarzębina polecana jest zwłaszcza początkującym ogrodnikom. Nie potrzebuje ona regularnego podlewania, przycinania (chyba, że jej gałęzie uszkadzają inne rośliny w ogrodzie, parku czy też na miejskim placu), a nasadzane pod jej koroną byliny oraz krzewy kompletnie nie robią na niej wrażenia i zamiast z nimi konkurować o najlepsze warunki do prawidłowego rozwoju doskonale z nimi koegzystuje. Uzupełniając informacje o jarzębinie i jej pielęgnacji warto nadmienić również fakt, że może jej zaszkodzić zbyt żyzna gleba i wówczas miejsce pięknych, jaskrawych owoców zastąpią te kompletnie niewybarwione.
Jarzębina w ogrodzie - popularne i mniej znane odmiany
JARZĘBINA CZERWONA na korale
To drzewo, które jest w stanie osiągnąć wysokość sięgającą 15 metrów, którego cechą charakterystyczną są nie tylko czerwone owoce utrzymujące się na nim przez całą zimę, ale też fakt, że w pierwszych latach po posadzeniu Sorbus Aucuparia L. rośnie w szybkim tempie. Wraz z upływem czasu korona składająca się z nieparzystopierzastych liści się zagęszcza i zdobią ją białe kwiaty. Jarzębina czerwona na korale ma niewielkie wymagania glebowe i preferuje stanowiska słoneczne oraz nieco zacienione.
Jarzębina jadalna BURKA
To jedna z bardziej oryginalnych odmian jarzębiny, która swój oryginalny wygląd oraz smak owoców zawdzięcza temu, że w rzeczywistości jest krzyżówką gorzkiej jarzębiny z aronią. Obficie plonująca roślina dorasta do wysokości 7-10 metrów, a dzięki niezbyt wymyślnym wymaganiom glebowym doskonale się rozwija w niemal każdych warunkach. Odporne na mrozy drzewo ma bordowo-czerwone, bardzo słodkie owoce będące cennym źródłem witamin (takich jak wit. A, E, C, K oraz PP), a dodatkowo mają one także bardzo korzystny wpływ m.in. na prawidłową pracę układu pokarmowego i mogą być stosowane na schorzenia wątroby czy też nieżyt jelit.
Jarzębina żółta FASTIGIATA
Drzewo, którego cechą rozpoznawczą są pierzasto złożone liście oraz żółte owoce zmieniające w sezonie jesiennym swoją barwę na odcień żółto-pomarańczowy. Jarzębina żółta FASTIGATA może być uprawiana nie tylko w ogrodzie, ale również z powodzeniem pełnić rolę ozdobnego nasadzenia w mieście oraz parku, gdyż jest odporna na zanieczyszczenia powietrza oraz suszę. Ta odmiana jarzębiny najlepiej rozwija się na stanowiskach słonecznych i półcienistych, gdzie może osiągnąć wysokość ok. 4 m.
Jarzębina Pendula Jarząb płaczący
Łatwa w uprawie jarzębina o płaczącym pokroju, którą wiosną zdobią białe kwiaty, a jesienią i zimą ozdobne, czerwone owoce. Ma ona niewielkie wymagania pielęgnacyjne, toteż polecana jest osobom, które nie mają zbyt dużo czasu na prace ogrodowe - w tym przypadku nie ma konieczności cięcia, ani też nawożenia drzewa. Średnio odmiana Pendula osiąga 3 metry wysokości i szerokości, a jej idealnym stanowiskiem jest luźna i przepuszczalna gleba oraz pełne słońce. Jarząb płaczący może być wykorzystywany do celów spożywczych, jednak dopiero po pozbyciu się charakterystycznej goryczki z jego owoców.
Jarzębogrusza USZKOWATA
To nic innego jak mieszaniec jarzębu mącznego oraz gruszy pospolitej, którego okrągłe, niewielkie owoce oblane charakterystycznym rumieńcem zaczynają dojrzewać już we wrześniu. Przypominające kształtem jabłka owoce jarzębogruszy są słodkie oraz soczyste i można z nich robić soki, kompoty czy też przetwory. Silne i dużych rozmiarów drzewo może osiągnąć wysokość przekraczającą nawet 10 metrów, a jego niewątpliwym atutem są małe wymagania. Jarzębogrusza USZKOWATA preferuje żyzną, przepuszczalną glebę, jest mrozoodporna, a zasadzając ją w miejscu bardziej nasłonecznionym można się spodziewać większej liczby owoców.
Zastosowanie jarzębiny - gdzie można wykorzystać jej owoce?
Wbrew pozorom owoce jarzębiny w ogrodzie nie pełnią tylko i wyłącznie funkcji dekoracyjnej, która efektownie ozdabia każdy mniejszy i większy ogród, ale również mogą się pochwalić bardzo różnorodnym zastosowaniem spożywczym, jak i licznymi właściwościami prozdrowotnymi.
Wybrane odmiany jarzębiny nadają się m.in. na przetwory - można z nich zrobić dżem, wino, nalewkę, syrop do herbaty, sok, a także konfiturę, która doskonale podkreśla smak mięs i serów. Ponadto, znajduje ona zastosowanie także w kosmetykach pielęgnacyjnych, gdyż wykazuje się działaniem odżywczym, antybakteryjnym i antygrzybiczym.
Dzięki wspomnianemu zbawiennemu wpływowi na zdrowie owoce jarzębiny mogą być stosowane m.in.:
- jako pomoc w przewlekłych zaburzeniach trawiennych;
- do złagodzenia podrażnień wątroby;
- w profilaktyce choroby nadciśnieniowej;
- jako naturalny środek na stymulację pracy jelit;
- na złagodzenie objawów kamicy nerkowej i żółciowej;
Decydując się na włączenie jej do diety należy jednak pamiętać o tym, że świeże owoce jarzębiny są niejadalne, dlatego też przed spożyciem muszą one zostać poddane właściwej obróbce.
